Z prawem jazdy kategorii B możesz jeździć motocyklem bez kursu i egzaminu, jeśli masz je od co najmniej 3 lat. Motocykl musi spełniać trzy warunki jednocześnie: pojemność do 125 cm³, moc do 11 kW (ok. 15 KM) i stosunek mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg. To uprawnienie działa wyłącznie w Polsce.
Trzy warunki dla motocykla
Wszystkie trzy parametry znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym, więc sprawdzisz je, zanim kupisz motocykl albo pożyczysz go od znajomego.
| Parametr | Limit dla kat. B | Gdzie sprawdzić w dowodzie |
|---|---|---|
| Pojemność skokowa silnika | do 125 cm³ | pole P.1 |
| Maksymalna moc netto | do 11 kW (ok. 15 KM) | pole P.2 |
| Stosunek mocy do masy własnej | do 0,1 kW/kg | pole Q (masa własna w polu G) |
Najczęściej pomijany jest trzeci warunek. Motocykl o mocy 11 kW musi ważyć co najmniej 110 kg (11 kW podzielone przez 0,1 kW/kg). Lżejsza maszyna z taką samą mocą nie mieści się w przepisach, nawet jeśli ma dokładnie 125 cm³.
Skuter o pojemności 125 cm³ to formalnie też motocykl. Obowiązują go te same limity.
Od kiedy liczyć 3 lata
Liczy się data uzyskania uprawnień kategorii B, którą znajdziesz w prawie jazdy (kolumna 10 przy kategorii B). Jeśli zdałeś egzamin i dostałeś uprawnienia 15 maja 2023 roku, motocyklem możesz legalnie wyjechać od 15 maja 2026 roku.
Nie potrzebujesz kursu, egzaminu ani dodatkowego wpisu w prawie jazdy. Podczas kontroli policjant sprawdzi datę uzyskania kategorii B i dane motocykla w systemie.
Tylko w Polsce
To uprawnienie wynika z polskiej ustawy i nie obowiązuje za granicą. W innych krajach Unii Europejskiej do takiego motocykla potrzebujesz kategorii A1 albo wyższej. Wyjazd 125-tką na wakacje do Chorwacji czy w Alpy na samym B to jazda bez uprawnień.
Jazda bez uprawnień grozi wysoką grzywną. Gorzej, jeśli dojdzie do wypadku: ubezpieczyciel wypłaci poszkodowanym odszkodowanie z twojego OC, a potem może zażądać zwrotu tych pieniędzy od ciebie (tak zwany regres). To samo dotyczy jazdy w Polsce motocyklem, który nie mieści się w limitach.
Co jeszcze prowadzisz z kategorią B
- Motorower, czyli pojazd o pojemności do 50 cm³ i prędkości do 45 km/h.
- Motocykl trójkołowy na tych samych zasadach co 125-tkę: po 3 latach posiadania kategorii B i tylko w Polsce.
Pułapki przy zakupie 125-tki
Lekki motocykl z mocą przy limicie. Wiele 125-tek ma moc zbliżoną do 11 kW. To nie problem, jeśli masa własna przekracza 110 kg albo w polu Q dowodu jest wartość nie większa niż 0,1. Lekkie modele sportowe i enduro mogą tego warunku nie spełniać.
Przeróbki. Zdjęta blokada, przeprogramowany sterownik albo zmieniony dolot i wydech potrafią wyprowadzić motocykl poza limity. Wtedy jeździsz bez uprawnień, mimo że w dowodzie wszystko się zgadza. Przy używanym motocyklu zapytaj sprzedającego wprost, czy coś było zmieniane, i obejrzyj wydech oraz okolice sterownika.
Brak sprzętu. Przepisy wymagają tylko kasku. Przy 90 km/h upadek w jeansach i bluzie kończy się jednak poważnymi otarciami. Minimum to dobrze dopasowany kask, rękawice, kurtka z ochraniaczami i buty za kostkę.
Najpierw kilka godzin z instruktorem
Kategoria B nie uczy jazdy jednośladem. Hamowanie przednim i tylnym hamulcem, przeciwskręt, ruszanie pod górę czy jazda w deszczu to rzeczy, których nie ćwiczyłeś na kursie samochodowym. Wiele szkół jazdy prowadzi jazdy doszkalające dla posiadaczy kat. B, którzy kupili 125-tkę. Kilka godzin na placu kosztuje mniej niż naprawa owiewek po pierwszym przewróceniu na parkingu.
Kategoria B, A1 czy A2?
| Kat. B (min. 3 lata) | Kat. A1 | Kat. A2 | |
|---|---|---|---|
| Minimalny wiek | wynika ze stażu kat. B | 16 lat | 18 lat |
| Motocykle | do 125 cm³, 11 kW, 0,1 kW/kg | do 125 cm³, 11 kW, 0,1 kW/kg | do 35 kW i 0,2 kW/kg |
| Ważne za granicą | nie | tak | tak |
| Kurs i egzamin | nie | tak | tak |
Jeśli 125-tka ma ci służyć głównie do dojazdów po mieście, kategoria B wystarczy. Jeśli myślisz o wyjazdach za granicę albo o większym motocyklu, policz koszt kursu na A2. Dostajesz motocykle do ok. 48 KM, ważność w całej UE i krótszą drogę do pełnej kategorii A.
W Sejmie wracają czasem propozycje, żeby na kategorię B dopuścić mocniejsze motocykle. Do końca października 2026 roku przepisy się nie zmieniły.
Najczęstsze pytania
Czy na kategorię B mogę jeździć skuterem 125?
Tak, na tych samych warunkach co motocyklem 125: po 3 latach posiadania prawa jazdy i tylko w Polsce.
Czy kategoria AM wlicza się do 3 lat stażu?
Nie. Liczy się wyłącznie staż w kategorii B.
Czy mogę wozić pasażera?
Tak, jeśli motocykl ma miejsce i podnóżki dla pasażera, a pasażer jedzie w kasku.
Czy muszę coś zgłaszać w urzędzie?
Nie. Rejestrujesz i ubezpieczasz motocykl tak samo jak każdy inny pojazd.
